Ośrodek Działań Artystycznych zaprasza na wernisaż wystawy:
Marek Sibinský ,,… as the dust is settling”
Kurator wystawy: Róbert Makar
Wernisaż: 24 kwietnia 2026, godz. 19:00
Galeria ODA, ul. Dąbrowskiego 5, Piotrków Trybunalski
Wystawa czynna do 31 maja 2026 r.
Marek Sibinský (ur. 1974, Frýdek-Místek) to czeski artysta wizualny działający na pograniczu malarstwa, grafiki eksperymentalnej oraz technik postcyfrowych. Absolwent malarstwa w Brnie (1992) oraz grafiki na Uniwersytecie Ostrawskim (1997), z którym od 1998 roku jest związany zawodowo jako wykładowca Pracowni Grafiki. Stopień doktora (2006) oraz habilitację (2015) uzyskał na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. W pracy dydaktycznej łączy klasyczne media graficzne z ujęciem interdyscyplinarnym.
Jego praktyka artystyczna opiera się na badawczym podejściu do obrazu w kulturze medialnej. Wykorzystując sitodruk, media cyfrowe i techniki hybrydowe, Sibinský analizuje przemiany komunikacji wizualnej oraz wpływ mediów na codzienne doświadczenie. Tworzy długofalowe cykle tematyczne poświęcone fragmentaryzacji informacji i przesyceniu bodźcami. Traktuje grafikę jako otwarte pole innowacji estetycznej i krytycznej refleksji.
Dorobek artysty prezentowano na licznych wystawach m.in. w Pradze, Berlinie, Tokio, Krakowie i Wiedniu. Sibinský regularnie uczestniczy w prestiżowych biennale oraz triennale, konfrontując swoją twórczość ze światowymi trendami sztuki cyfrowej. Aktywnie angażuje się w międzynarodowe wymiany akademickie i kuratorskie, reprezentując czeską grafikę współczesną.
Działalność Sibinskiego była wielokrotnie nagradzana. Jest laureatem wyróżnień w konkursie Grafika Roku w Pradze oraz na Międzynarodowym Biennale Grafiki Cyfrowej w Gdyni. W 2022 roku zdobył nagrodę główną Grafiki Roku (kategoria A) oraz wyróżnienie na 7. Międzynarodowym Triennale Grafiki w Gdańsku.
Rękopis versus przedstawiane
Dociekliwe spojrzenie Marka Sibinskiego na świat realizuje się poprzez „RASTER”. Raster jest narzędziem plastycznym, które nasyca motyw znaczeniowym przesłaniem, ujawniając głębsze warstwy sensu. Funkcjonuje jako szczególnie uwrażliwiona percepcja. Motyw przetworzony przez raster zawiera w sobie zasadę tego, co przeczuwane i wyłaniające się. W sytuacji, gdy odbiorca nie jest w stanie jednoznacznie ogniskować uwagi na motywie, a sam motyw ulega rozproszeniu przez raster, uruchamiana jest aktywność poznawcza zmierzająca do rozpoznania widzianego. Percepcja zostaje aktywizowana – wymaga skupienia i rozpoznawania tego, co jest prezentowane. Umysł dopowiada, antycypuje i zajmuje również stanowisko emocjonalne. W tym właśnie momencie rozpoczyna się proces wyłaniania treści podświadomych. Mózg „przegląda” archiwum tego, co już widziane i zapamiętane. Następuje proces rozpoznawania asocjacyjnego oraz interpretacji – swoiste odczytywanie i dopełnianie obrazu. Odbiorca współuczestniczy w konstruowaniu znaczenia dzieła – znaczenia „obrazowego”. Taka aktywna postawa percepcyjna nadaje dziełu legitymizację jego sensowności i zasadności.
Raster – a więc struktura, poprzez którą przepisany zostaje obraz widzianego – pełni funkcję swoistej przesłony, stojącej pomiędzy odbiorcą a motywem. Działa analogicznie do zasłony w oknie, przez którą obserwujemy zdarzenia na ulicy. Obraz zostaje sprowadzony do podstawowych form, a odbiorca musi rozpoznać charakterystyczne kształty i układy. Tego rodzaju strategia ma głębokie zakorzenienie historyczne – wpisuje się w dzieje użycia rękopisu jako indywidualnego idiomu twórczego. W zachowanych i zrekonstruowanych historiach sztuki pojawiają się twórcy o silnie wyrazistym rękopisie, poprzez który przedstawiali wizje i sceny. Rękopis stanowi źródło autentyczności oraz indywidualnej wiarygodności. Jest on tym „rastrem”, przez który postrzegamy przedstawiane.
W prezentowanych dziełach obserwujemy raster cyfrowego zapisu świata – raster komunikatów masmedialnych. Niekiedy funkcję „rastra” pełni tekst w formie letrystycznej, innym razem wykorzystany zostaje raster druku prasowego. Bywa też, że raster działa jako komentarz wobec drgającej powierzchni obrazu – motywu. Czasem przyjmuje postać powtarzalnej struktury szablonowych układów rastrowych, a niekiedy sam staje się zasadniczym motywem przedstawienia.
W twórczości Sibinskiego raster funkcjonuje jako element konstruktywnego destabilizowania oraz uwrażliwiania percepcji. Jako działanie artystyczne prowadzi do uniwersalizacji motywu. Przedstawiona figura ludzka staje się archetypem – reprezentacją wszystkich postaci. Dłoń trzymająca przedmiot jest dłonią wszystkich dłoni, które kiedykolwiek coś uchwyciły. Tak ujęty motyw staje się wyrazistym symbolem oraz wyabstrahowanym grafizmem. Motyw poddany działaniu rastra – jako mechanizmu destabilizacji, uwrażliwienia i problematyzacji – tworzy podstawowy model umożliwiający odnalezienie i zakotwiczenie punktów odniesienia interpretacji. Poprzez subtelny raster niepewności artysta kreuje przestrzeń, w której odbiorca konfrontuje się z własnym wewnętrznym głosem i własną „pozycją” percepcyjną. Motyw zakodowany w rastrze przypomina powierzchnię podświadomości, pod którą wyłaniają się nieoczekiwane asocjacje. Artystyczny „raster” jest zatem przesłoną, przez którą widzimy więcej – jest medium wglądu.
Twórczość Marka Sibinskiego rozwija zasady wykorzystania rastra w sposób twórczo zróżnicowany, aplikując go w ścisłym związku z treścią oraz znaczeniowym przesłaniem realizowanych koncepcji artystycznych.
Róbert Makar,
kurator wystawy